บทความวิชาการทรงคุณค่าที่ทำการสังเคราะห์แนวคิดเชิงสหวิทยาการ (Interdisciplinary Synthesis) เพื่อนำเสนอ “ทฤษฎีการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ด้วยแบบจำลองการสร้างมูลค่าภายใต้บริบทไทย” (Value Creation Model) ชี้ให้เห็นถึงข้อจำกัดของการนำทฤษฎี HRD แม่แบบตะวันตกมาใช้โดยตรง พร้อมส่องสะท้อนบทบาทสำคัญของ “โอกาสจากครอบครัว” และ “โอกาสจากภายนอก” ร่วมกับแรงจูงใจ เพื่อขับเคลื่อนการสร้างมูลค่าและการลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมอย่างยั่งยืน
บทความนี้เหมาะสำหรับ: นักวิชาการและอาจารย์ด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (HRD Academics) ผู้กำหนดนโยบายภาครัฐและผู้ขับเคลื่อน พ.ร.บ. ส่งเสริมการเรียนรู้ (Policy Makers & Educational Promoters) นักพัฒนาองค์กรและสังคม (OD & Social Development Practitioners) ตลอดจนผู้บริหารที่ต้องการเข้าใจการสร้างมูลค่าเพิ่มด้านทุนมนุษย์ในบริบทสังคมไทย
บทความวิชาการ / ทฤษฎีการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์และรากฐานสังคมศาสตร์
19 หน้า
(หน้า 130-148)
ภาษาไทย
12 มกราคม 2567
สถาบันวิจัยพฤติกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
บทความวิชาการเรื่อง “ทฤษฎีการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์: การสร้างมูลค่าภายใต้บริบทไทย” มุ่งแก้ปัญหาการนำแม่แบบการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (HRD) จากประเทศตะวันตกมาใช้ในประเทศไทยโดยไม่คำนึงถึงบริบทแวดล้อม โดยชี้ให้เห็นว่าสภาพสังคมไทยและค่านิยมที่ให้ความสำคัญกับครอบครัวทำให้เกิดความเหลื่อมล้ำของต้นทุนชีวิตตั้งแต่กำเนิด งานเขียนชิ้นนี้จึงสังเคราะห์แนวคิดร่วมระหว่าง ทุนมนุษย์ (Human Capital) และ การพัฒนามนุษย์ (Human Development) เข้าด้วยกัน เพื่อนำเสนอเป็นทฤษฎี HRD ใหม่ที่สอดคล้องกับวิถีไทยและรองรับพระราชบัญญัติส่งเสริมการเรียนรู้ พ.ศ. 2566
หัวใจของทฤษฎีนี้อธิบายผ่าน แบบจำลองการสร้างมูลค่า (Value Creation Model) ซึ่งเริ่มต้นจาก “โอกาส” (ทั้งโอกาสจากครอบครัวและโอกาสจากภายนอก) ที่ทำหน้าที่ร่วมกับ “แรงจูงใจ” (ทั้งภายในและภายนอก) ในการขับเคลื่อนบุคคลให้ลงมือกระทำจนเกิดเป็นการ “สร้างมูลค่า” ใน 3 ระดับ ได้แก่ ระดับบุคคล (การเลี้ยงชีพและความภาคภูมิใจ), ระดับองค์การ (ข้อได้เปรียบทางการแข่งขัน), และระดับสังคม (การพัฒนาอย่างยั่งยืน) โดยสรุปว่าการหยิบยื่นโอกาสภายนอกแก่ผู้เสียเปรียบทางสังคมจะกระตุ้นให้เกิดการส่งต่อโอกาสและสร้างมูลค่าหมุนเวียนในสังคมไทยต่อไปอย่างไม่สิ้นสุด